ภาษาเอโลยิ (Eloyi) ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับภาษาในไนจีเรีย

ภาษาเอโลยิ (Eloyi) หรือที่รู้จักในชื่อ Afu (Afo) หรือ Ajiri เป็นภาษาในกลุ่มภาษาแพลตโต (Plateau languages) ที่มีการจัดประเภทที่ยังไม่แน่นอนชัดเจน โดยถูกพูดโดยชาวเอโลยิในพื้นที่ Agatu LGA และ Otukpo LGA ของรัฐเบนูเอ (Benue State) และรัฐนัสซาราวา (Nassarawa State) ในประเทศไนจีเรีย

การจัดประเภททางภาษาศาสตร์

การจัดประเภทของภาษาเอโลยิมีความซับซ้อนและมีการเปลี่ยนแปลงตามมุมมองของนักภาษาศาสตร์หลายท่าน ดังนี้:

• Armstrong (1955, 1983): ในช่วงแรกได้จัดให้ภาษาเอโลยิอยู่ในกลุ่มภาษาไอดอมอยด์ (Idomoid) แต่การระบุตัวตนนี้อ้างอิงจากรายการคำศัพท์เพียงชุดเดียว และในเวลาต่อมา Armstrong เองก็ได้แสดงความสงสัยในข้อสรุปนี้
• Blench (2007, 2008): Blench มองว่าภาษาเอโลยิเป็นภาษาแพลตโตที่แยกตัวออกมา (divergent Plateau language) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากภาษาในกลุ่มไอดอมอยด์ มากกว่าที่จะเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มภาษานั้น
• มุมมองอื่น ๆ: รายงานเบื้องต้นอื่น ๆ จัดให้ภาษาเอโลยิอยู่ในกลุ่มภาษาแพลตโต โดย Blench (2008) ยังคงระบุว่าภาษาเอโลยิเป็นกิ่งก้านแยกต่างหากของกลุ่มภาษาแพลตโต

สัทศาสตร์ของภาษาเอโลยิ

พยัญชนะ

จากการศึกษาของ Muniru et al. (2021) และ Blench (2007) พบข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับพยัญชนะดังนี้:

• การจำแนกประเภท: Muniru et al. (2021) จัดให้ /ʃ/ เป็นเสียงพยัญชนะหลังปุ่มเหงือก (post-alveolar) ในขณะที่ /d͡ʒ/, /ɲ/ และ /j/ เป็นเสียงพยัญชนะเพดานแข็ง (palatal)
• ความแตกต่างในข้อมูล: Blench (2007) ระบุว่ามีเสียงพยัญชนะระเบิดเพดานแข็งสองเสียง ได้แก่ ⟨c⟩ และ ⟨j⟩ ซึ่ง Muniru et al. (2021) ตีความว่าคือ /t͡ʃ/ และ /d͡ʒ/ ตามลำดับ อย่างไรก็ตาม Muniru et al. ไม่พบเสียง /t͡ʃ/ ในรายการคำศัพท์ของพวกเขา
• เสียง /h/: Muniru et al. จัดวาง /h/ ไว้ในคอลัมน์ labial-velar แต่บรรยายว่ามันเป็นเสียงเสียดสีที่เส้นเสียง (voiceless glottal fricative) ในขณะที่ Blench (2007) ไม่ได้รวม /h/ ไว้ในรายการพยัญชนะ
• ลักษณะเด่น: มีการพบการทำให้เป็นเสียงริมฝีปาก (labialization) และการทำให้เป็นเสียงเพดานแข็ง (palatalization) ในภาษานี้

สระและวรรณยุกต์

Muniru et al. (2021) ได้พบเสียงสระ [ø] ในคำว่า [ɾǿwɛ́] (แปลว่า 'สีแดง') แม้ว่าพวกเขาจะระบุว่าสิ่งนี้อาจเกิดจากอิทธิพลของเสียง /w/ ที่ตามมา อย่างไรก็ตาม นอกจากนี้ยังมีการระบุว่าภาษาเอโลยิอาจมีวรรณยุกต์ถึง 5 ระดับ ได้แก่: ต่ำ, กลาง, สูง, สูง-ต่ำ (rising-falling) และ ต่ำ-สูง (falling-rising)