Shtokavian ภาษาและวัฒนธรรมของกลุ่มภาษาเซอโครเอเชีย
สรุปใจความสำคัญ
- Shtokavian เป็นรากฐานของภาษามาตรฐานโบสเนีย, โครเอเชีย, มอนเตเนโกร และภาษาเซอร์เบีย
- ชื่อของภาษาถิ่นนี้มาจากคำว่า 'što' ซึ่งแปลว่า 'อะไร'
- การแบ่งกลุ่มย่อยของ Shtokavian พิจารณาจาก การเน้นเสียง, การเปลี่ยนแปลงของเสียงสระ (yat), และ isogloss
Shtokavian (หรือ Štokavian) คือกลุ่มภาษาถิ่น (supradialect) ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในภูมิภาคบอลข่าน โดยเป็นรากฐานหลักของภาษามาตรฐานสี่ภาษา ได้แก่ ภาษาโบสเนีย, ภาษาโครเอเชีย, ภาษามอนเตเนโกร และภาษาเซอร์เบีย ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มภาษาเซอโครเอเชีย (Serbo-Croatian) และอยู่ในตระกูลภาษาเซาท์สลาวิก (South Slavic)
ที่มาของชื่อและลักษณะเด่น
ชื่อของ Shtokavian มาจากคำว่า "što" ซึ่งแปลว่า "อะไร" (what) ซึ่งเป็นคำสรรพนามที่ใช้ในการตั้งคำถามในภาษาถิ่นนี้ ซึ่งแตกต่างจากภาษาถิ่นอื่นในโครเอเชีย เช่น Kajkavian (ใช้คำว่า kaj) และ Chakavian (ใช้คำว่า ča) เพื่อสื่อความหมายเดียวกัน
การแบ่งกลุ่มย่อยของ Shtokavian
การแบ่งกลุ่มย่อยของภาษาถิ่น Shtokavian จะพิจารณาจากหลักการสามประการหลัก ดังนี้:
- การเน้นเสียง (Accents): แบ่งออกเป็นกลุ่ม Old-Shtokavian และ Neo-Shtokavian
- การเปลี่ยนแปลงของเสียงสระ (Yat): แบ่งออกเป็นกลุ่ม Ikavian, Ijekavian และ Ekavian ตามวิธีการที่เสียงสระโบราณ (yat) เปลี่ยนแปลงไป
- การปรากฏของ Isogloss: แบ่งออกเป็นกลุ่ม Schakavian และ Shtakavian ตามลักษณะทางภาษาศาสตร์
กลุ่มย่อยที่สำคัญ
นักภาษาศาสตร์ส่วนใหญ่ยอมรับว่ามีภาษาถิ่นย่อย 7 กลุ่ม ซึ่งรวมถึงกลุ่มที่สำคัญ เช่น Eastern Herzegovinian, Šumadija–Vojvodina, Zeta–Raška, Prizren–Timok และ Slavonian เป็นต้น
ประวัติศาสตร์และการแพร่กระจาย
ชาวสลาวิกในยุคต้นของยุคกลางได้อพยพเข้ามาในภูมิภาคนี้ โดยมีการแบ่งแยกทางภาษาศาสตร์ที่ชัดเจนขึ้นตามกาลเวลา นักภาษาศาสตร์อย่าง Frederik Kortlandt เสนอว่านวัตกรรมทางภาษาร่วมกันมีต้นกำเนิดมาจากดินแดน "Trans-Carpathian" และการแบ่งแยกของกลุ่มภาษาเซาท์สลาวิกตะวันตกได้แยกออกเป็นกลุ่มต่างๆ เช่น สโลวีเนีย, คาจกาวีอัน และ ชาคาเวียน
ตารางเปรียบเทียบภาษาถิ่น
| ลักษณะ | Shtokavian | Kajkavian | Chakavian |
|---|---|---|---|
| คำว่า "อะไร" | što | kaj | ča |
| การใช้งาน | เป็นรากฐานของภาษามาตรฐาน 4 ภาษา | ใช้ในโครเอเชียตอนเหนือ | ใช้ในโครเอเชียตอนใต้และเกาะต่างๆ |
คำถามที่พบบ่อย
Shtokavian คืออะไร?
Shtokavian คือกลุ่มภาษาถิ่น (supradialect) ของภาษาเซอโครเอเชีย ซึ่งเป็นรากฐานของภาษามาตรฐานในโบสเนีย, โครเอเชีย, โครเอเชีย และเซอร์เบีย
Shtokavian แตกต่างจาก Kajkavian และ Chakavian อย่างไร?
Shtokavian ใช้คำว่า 'što' สำหรับคำว่า 'อะไร', ในขณะที่ Kajkavian ใช้ 'kaj' และ 'kaj' และ Chakavian ใช้ 'ča'
Shtokavian พูดในพื้นที่ใดบ้าง?
Shtokavian พูดในโบสเนียและเฮอร์เซโกวีนา, พื้นที่ส่วนใหญ่ของโครเอเชีย, มอนเตเนโกร และเซอร์เบีย