ภาษาโขง (Xong Language) - ภาษาในกลุ่ม Hmongic ทางตอนเหนือ

ภาษาโขง (Xong language) หรือที่รู้จักในชื่อ Dut Xonb เป็นภาษาในกลุ่มภาษา Hmongic ที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือสุดของกลุ่มนี้ โดยมีผู้พูดประมาณ 900,000 คน ในพื้นที่ทางตอนใต้และตอนกลางของประเทศจีน

การเรียกชื่อและประวัติ

ในภาษาจีน ภาษาโขงถูกเรียกว่า Xiangxi Miaoyu (湘西苗语, "ภาษาหมี่เยาทางตะวันตกของหูหนาน") หรือ Eastern Miao (东部苗语) นอกจากนี้ ในแหล่งข้อมูลตะวันตก บางครั้งยังถูกเรียกว่า Meo, Red Miao หรือ North Hmongic อีกด้วย ทั้งนี้ได้มีการนำตัวอักษรอย่างเป็นทางการมาใช้ในปี ค.ศ. 1956

การกระจายตัวของผู้พูด

ภาษาโขงมีการกระจายตัวหลักๆ ในมณฑลหูหนาน (Hunan) แต่ยังพบได้ในบางพื้นที่ของมณฑลกุ้ยโจว (Guizhou), หูเป่ย (Hubei), กว่างซี (Guangxi) และเทศบาลนครฉงชิ่ง (Chongqing) โดยสามารถแบ่งออกเป็นกลุ่มหลักๆ ได้ดังนี้:

• กลุ่มตะวันตก (Western Xong): มีผู้พูดประมาณ 800,000 คน กระจายตัวอยู่ในมณฑลหูหนาน (เช่น อำเภอ Huayuan, Jishou, Fenghuang, Baojing, Longshan) และพื้นที่อื่นๆ เช่น กุ้ยโจว, หูเป่ย, ฉงชิ่ง และกว่างซี
• กลุ่มตะวันออก (Eastern Xong หรือ Suang): มีผู้พูดประมาณ 80,000 คน พบได้ในมณฑลหูหนาน โดยเฉพาะในพื้นที่ Jishou, Longshan, Guzhang และ Luxi

การจำแนกประเภททางภาษาศาสตร์

การจำแนกประเภทของภาษาโขงมีความหลากหลายตามมุมมองของนักภาษาศาสตร์:

ภาษาถิ่นย่อยของกลุ่มตะวันตก

Yang (2004) ได้แบ่งภาษาถิ่นตะวันตกออกเป็น 3 กลุ่มย่อย (Lects) ดังนี้:

1. Lect 1: มีผู้พูดประมาณ 769,000 คน พบในอำเภอ Huayuan และพื้นที่อื่นๆ เช่น Fenghuang, Jishou, Xinhuang, Mayang, Songtao และบางส่วนของกว่างซี
2. Lect 2: มีผู้พูดประมาณ 120,000 คน พบในอำเภอ Jishou, Huayuan, Baojing, Guzhang และ Xuan'en
3. Lect 3: มีผู้พูดประมาณ 30,000 คน พบในอำเภอ Baojing