Fire-and-forget ระบบนำวิถีขีปนาวุธแบบยิงแล้วลืม

Fire-and-forget หรือที่เรียกกันว่า "ยิงแล้วลืม" เป็นประเภทของการนำวิถีขีปนาวุธที่ไม่ต้องการการแทรกแซงจากภายนอกหลังจากที่ยิงออกไปแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการส่องสว่างเป้าหมายด้วยเลเซอร์ หรือการนำวิถีด้วยสายไฟ ซึ่งทำให้ขีปนาวุธสามารถพุ่งเข้าหาเป้าหมายได้โดยที่ผู้ยิงไม่ต้องรักษาการมองเห็นเป้าหมาย (Line-of-sight) ตลอดเวลา

หลักการทำงานของระบบยิงแล้วลืม

โดยทั่วไป ข้อมูลเกี่ยวกับเป้าหมายจะถูกโปรแกรมลงในขีปนาวุธก่อนการยิง ซึ่งอาจรวมถึงพิกัดทางภูมิศาสตร์, การวัดค่าจากเรดาร์ (รวมถึงความเร็ว), หรือภาพอินฟราเรดของเป้าหมาย หลังจากยิงออกไปแล้ว ขีปนาวุธจะนำทางตัวเองด้วยการผสมผสานกันของอุปกรณ์ต่างๆ ดังนี้:

• ไจโรสโคปและเครื่องวัดความเร่ง: เพื่อรักษาทิศทางและเสถียรภาพ
• GPS: เพื่อระบุตำแหน่งที่แม่นยำ
• การนำวิถีด้วยเรดาร์แบบ Active Radar Homing: ขีปนาวุธมีเรดาร์ของตัวเองเพื่อค้นหาและติดตามเป้าหมาย
• อินฟราเรด (Infrared Homing): ตรวจจับความร้อนจากเครื่องยนต์หรือเป้าหมาย
• การนำวิถีแบบต่อต้านรังสี (Anti-radiation Homing): ตรวจจับและพุ่งเข้าหาแหล่งกำเนิดสัญญาณเรดาร์

ระบบบางประเภทอาจมีตัวเลือกให้ผู้ยิงสามารถเลือกได้ว่าจะใช้การนำวิถีแบบต่อเนื่องจากแพลตฟอร์มยิง หรือจะใช้โหมด "ยิงแล้วลืม"

จุดอ่อนและระบบป้องกัน

ขีปนาวุธแบบยิงแล้วลืมอาจตกเป็นเป้าหมายของระบบป้องกันตัวแบบ Soft-kill ในรถถังหลักสมัยใหม่ นอกเหนือจากระบบ Hard-kill ที่ใช้โปรเจกไทล์ยิงสกัดกั้นขีปนาวุธที่พุ่งเข้ามา

ในขณะที่จรวด RPG แบบไม่นำวิถีต้องการระบบ Hard-kill เพื่อทำลายล้างทางกายภาพ แต่ขีปนาวุธแบบยิงแล้วลืมมักจะถูกรบกวนได้ด้วยระบบ Soft-kill เช่น Electro-optical dazzlers ซึ่งเป็นอุปกรณ์ปล่อยแสงจ้าเพื่อหลอกล่อระบบนำวิถีด้วยแสงหรืออินฟราเรดของขีปนาวุธให้หลงทิศทาง

ตัวอย่างขีปนาวุธแบบยิงแล้วลืม