ขีปนาวุธนำวิถีต่อต้านรถถัง SSM-A-23 Dart

XSSM-A-23 Dart เป็นขีปนาวุธนำวิถีต่อต้านรถถัง (Anti-tank guided missile - ATGM) ที่พัฒนาขึ้นสำหรับกองทัพบกสหรัฐอเมริกาในช่วงทศวรรษ 1950 โดยมีจุดประสงค์เพื่อนำมาใช้ทดแทนปืนไร้แรงสะท้อนถอยหลัง (Recoilless rifles) และบาสูก้า (Bazookas) ในบทบาทการทำลายรถถัง อย่างไรก็ตาม หลังจากผ่านกระบวนการพัฒนาที่ยาวนานและประสบปัญหาทางเทคนิค โครงการนี้ถูกยกเลิกในที่สุด และกองทัพบกสหรัฐฯ ได้ตัดสินใจจัดซื้อขีปนาวุธ SS.11 จากฝรั่งเศสมาใช้งานแทน

การออกแบบและการพัฒนา

ในปี 1951 กองทัพบกสหรัฐฯ ได้กำหนดความต้องการขีปนาวุธนำวิถีต่อต้านรถถังรุ่นใหม่ ต่อมาในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน บริษัท Aerophysics Development Corporation ได้เสนอโครงการขีปนาวุธนำวิถีด้วยสายไฟ (Wire-guided missile) ซึ่งมีแนวคิดและการออกแบบคล้ายคลึงกับขีปนาวุธ SS.10 ของฝรั่งเศส หลังจากกองทัพบกได้ประเมินประสิทธิภาพของ SS.10 ในช่วงปี 1952–1953 จึงได้ลงนามในสัญญาพัฒนาขีปนาวุธของ Aerophysics อย่างเต็มรูปแบบในเดือนเมษายน 1953 โดยกำหนดรหัสเรียกขานว่า SSM-A-23 Dart

คุณลักษณะทางเทคนิค

SSM-A-23 มีโครงสร้างพื้นฐานตามมาตรฐานของขีปนาวุธต่อต้านรถถังในยุคนั้น โดยมีรายละเอียดดังนี้:

• ระบบควบคุม: ใช้ปีกรูปกากบาท (Cruciform wings) และครีบประคอง (Stabilizing fins) โดยมีแผ่นบังคับทิศทาง (Spoilerons) ทำหน้าที่ควบคุมการบิน
• ระบบขับเคลื่อน: ใช้เครื่องยนต์จรวดเชื้อเพลิงแข็งแบบแรงขับสองจังหวะ (Dual-thrust solid-propellant rocket) ผลิตโดยบริษัท Grand Central Rocket Company
• ระบบนำวิถี: ใช้การนำวิถีแบบสั่งการด้วยสายตา (Manual Command to Line of Sight - MCLOS) โดยผู้ควบคุมจะติดตามแสงจากพลุโซเดียม (Sodium flare) ที่ส่วนท้ายของขีปนาวุธ และส่งคำสั่งควบคุมผ่านสายไฟที่คลายตัวออกระหว่างการบิน
• หัวรบ: ติดตั้งหัวรบแบบระเบิดแรงสูงเจาะเกราะ (Shaped charge warhead) เพื่อทำลายเกราะของรถถังศัตรู

นอกจากนี้ ยังมีการเสนอให้ติดตั้งหัวค้นหาอินฟราเรด (Infrared seeker) สำหรับการนำวิถีในช่วงสุดท้าย (Terminal homing) เนื่องจากพบปัญหาด้านความแม่นยำระหว่างการทดสอบ ส่วนการติดตั้งนั้น มีการออกแบบให้ติดตั้งบนรถลำเลียงพลหุ้มเกราะ M59 รุ่นดัดแปลงที่เรียกว่า T149 และมีการพิจารณาความเป็นไปได้ในการยิงจากเฮลิคอปเตอร์ด้วย

การเปลี่ยนแปลงเจ้าของบริษัท

ในระหว่างการพัฒนา บริษัท Aerophysics Development ได้ถูกควบรวมกิจการโดย Studebaker-Packard Corporation ในเดือนธันวาคม 1954 และต่อมาถูกขายให้กับ Curtiss-Wright ในเดือนสิงหาคม 1956

ประวัติการดำเนินงานและการยกเลิกโครงการ

การทดสอบยิงต้นแบบ XSSM-A-23 ครั้งแรกเกิดขึ้นในเดือนสิงหาคม 1954 และมีการทดสอบเพิ่มเติมอีก 40 ครั้งในปีถัดมา อย่างไรก็ตาม ผลการทดสอบไม่เป็นที่น่าพอใจ และจนถึงปี 1957 ขีปนาวุธรุ่นนี้ยังไม่พร้อมสำหรับการเข้าประจำการ เนื่องจากบริษัทผู้พัฒนาประสบปัญหาทางเทคนิคที่ซับซ้อนเกินความสามารถในขณะนั้น

แม้ว่ากองทัพบกสหรัฐฯ จะพยายามขยายระยะเวลาโครงการและผ่อนปรนข้อกำหนดบางประการ แต่ในเดือนกันยายน 1958 กองทัพได้ตัดสินใจยกเลิกสัญญาเนื่องจากโครงการล่าช้ากว่ากำหนดการมากและใช้งบประมาณเกินกว่าที่ตั้งไว้ โดยโครงการนี้ใช้งบประมาณไปทั้งสิ้น 44 ล้านดอลลาร์ (คำนวณตามมูลค่าเงินในปี 1955)

หลังจากการยกเลิกโครงการ Dart กองทัพบกสหรัฐฯ ได้หันไปรับเอาขีปนาวุธของฝรั่งเศสมาใช้งานแทน ได้แก่ SS.10 (กำหนดรหัส MGM-21) และ SS.11 (กำหนดรหัส AGM-22)