ชาวจอร์เจีย ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์คาร์ตเวเลียน

ชาวจอร์เจีย (Georgians) หรือที่เรียกตนเองว่า คาร์ตเวเลียน (Kartvelians; ภาษาจอร์เจีย: ქართველები, romanized: kartvelebi) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์ในภูมิภาคคอเคซัส ซึ่งเป็นประชากรหลักในประเทศจอร์เจียและพื้นที่โดยรอบที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรจอร์เจียในอดีต นอกจากนี้ยังมีชุมชนชาวจอร์เจียพลัดถิ่นกระจายตัวอยู่ในหลายประเทศ เช่น รัสเซีย ตุรกี กรีซ อิหร่าน ยูเครน สหรัฐอเมริกา และสหภาพยุโรป

อัตลักษณ์ทางภาษาและชาติพันธุ์

ชาวจอร์เจียมีความโดดเด่นทางด้านภาษาศาสตร์ โดยพูดภาษาจอร์เจีย ซึ่งจัดอยู่ในตระกูลภาษาคาร์ตเวเลียน (Kartvelian languages) ซึ่งเป็นตระกูลภาษาที่ไม่มีความเกี่ยวข้องกับตระกูลภาษาอื่นใดในโลก ภาษาจอร์เจียมีระบบการเขียนเป็นของตนเองและมีประเพณีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรที่ยาวนานมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 5

กลุ่มชาติพันธุ์จอร์เจียเกิดจากการหลอมรวมของกลุ่มย่อยทางภูมิศาสตร์หลายกลุ่ม ซึ่งแต่ละกลุ่มมีประเพณี สำเนียง และวัฒนธรรมเฉพาะตัว รวมถึงบางกลุ่มที่มีภาษาถิ่นเป็นของตนเอง เช่น ชาวสวาน (Svans) และชาวมิงเกรเลียน (Mingrelians)

ประวัติศาสตร์และการสร้างชาติ

รากฐานของชาวจอร์เจียสืบย้อนไปได้ถึงอารยธรรมโคลคิส (Colchis) และไอบีเรีย (Iberia) ในยุคคลาสสิก โดยโคลคิสมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับโลกกรีก ในขณะที่ไอบีเรียได้รับอิทธิพลจากจักรวรรดิอะคีเมนิด (Achaemenid Empire) จนกระทั่งการเข้ามาของอเล็กซานเดอร์มหาราช

ในช่วงต้นศตวรรษที่ 4 ชาวจอร์เจียเป็นหนึ่งในกลุ่มชนกลุ่มแรกๆ ของโลกที่รับคริสต์ศาสนาเข้ามาเป็นศาสนาประจำชาติ ซึ่งส่งผลให้ศาสนาคริสต์นิกายออร์โธดอกซ์กลายเป็นรากฐานสำคัญของอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมและสังคมจอร์เจียจนถึงปัจจุบัน

ในยุคกลางตอนปลาย (ค.ศ. 1008) ชาวจอร์เจียสามารถรวมตัวกันเป็นอาณาจักรจอร์เจียที่หนึ่งเดียว ซึ่งนำไปสู่ "ยุคทองของจอร์เจีย" (Georgian Golden Age) อย่างไรก็ตาม ความรุ่งเรืองนี้สิ้นสุดลงเนื่องจากการรุกรานของชาวมองโกลและติมูร (Timur) ในช่วงศตวรรษที่ 13-15 รวมถึงการแพร่ระบาดของกาฬโรค และความแตกแยกภายในหลังจากสิ้นรัชสมัยของพระเจ้าจอร์จที่ 5 (George V the Brilliant)

การเผชิญหน้ากับมหาอำนาจและการกู้เอกราช

ในช่วงยุคสมัยใหม่ตอนต้น ชาวจอร์เจียต้องเผชิญกับการต่อสู้ระหว่างจักรวรรดิอิสลามขนาดใหญ่ทางตอนใต้ ได้แก่ จักรวรรดิออตโตมันและราชวงศ์ต่างๆ ของอิหร่าน ทำให้กษัตริย์จอร์เจียพยายามแสวงหาพันธมิตรจากรัสเซียเพื่อปกป้องศรัทธาในคริสต์ศาสนา

ในปี ค.ศ. 1783 พระเจ้าเฮราคลิอุสที่ 2 (Heraclius II) แห่งอาณาจักรคาร์ตลี-คาเคตี ได้ทำสนธิสัญญากับจักรวรรดิรัสเซีย แต่ความสัมพันธ์นี้กลับกลายเป็นผลเสียเมื่อรัสเซียไม่ปฏิบัติตามข้อตกลงและเริ่มผนวกดินแดนจอร์เจียเข้าเป็นส่วนหนึ่งของตนในช่วงศตวรรษที่ 19

ชาวจอร์เจียสามารถประกาศเอกราชจากรัสเซียได้ในช่วงสั้นๆ ในนามสาธารณรัฐจอร์เจียที่หนึ่ง (ค.ศ. 1918–1921) ก่อนจะถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพโซเวียต และท้ายที่สุดได้รับเอกราชอย่างสมบูรณ์อีกครั้งในปี ค.ศ. 1991

วัฒนธรรมและประเพณี

• ศาสนา: ส่วนใหญ่เป็นคริสต์นิกายออร์โธดอกซ์ โดยมีคริสตจักรออร์โธดอกซ์จอร์เจียเป็นสถาบันหลัก นอกจากนี้ยังมีชุมชนคาทอลิก มุสลิม และชาวยิวจอร์เจีย
• อาหารและไวน์: จอร์เจียขึ้นชื่อเรื่องการทำไวน์แบบดั้งเดิมโดยใช้ Kvevri (ไหดินเผาฝังดิน) ซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดการทำไวน์ที่เก่าแก่ที่สุดในโลก
• ศิลปะการแสดง: มีการระบำพื้นเมืองที่มีเอกลักษณ์ เช่น Khorumi และดนตรีประสานเสียงแบบดั้งเดิม (Polyphonic singing) ซึ่งได้รับการยกย่องจาก UNESCO
• การแต่งกาย: ชุด Chokha เป็นชุดประจำชาติที่สะท้อนถึงอัตลักษณ์ของนักรบและชนชั้นสูงในอดีต