ประวัติ Learjet เครื่องบินเจ็ทส่วนตัวระดับตำนาน

Learjet เป็นผู้ผลิตเครื่องบินเจ็ทสำหรับธุรกิจ (Business Jets) ทั้งสำหรับการใช้งานในภาคพลเรือนและทางทหาร โดยมีฐานการผลิตหลักอยู่ที่เมืองวิชิตา รัฐแคนซัส สหรัฐอเมริกา ก่อตั้งขึ้นในช่วงปลายทศวรรษ 1950 โดย วิลเลียม พาวเวลล์ เลียร์ (William Powell Lear) ในชื่อบริษัท Swiss American Aviation Corporation

ความสำเร็จของ Learjet นั้นยิ่งใหญ่จนชื่อแบรนด์กลายเป็นคำเรียกติดปากที่ใช้แทนคำว่า "เครื่องบินเจ็ทส่วนตัว" หรือ "เครื่องบินธุรกิจ" ในภาษาพูดทั่วไป โดยมีการส่งมอบเครื่องบินลำที่ 3,000 ในเดือนมิถุนายน 2017 อย่างไรก็ตาม ในเดือนกุมภาพันธ์ 2021 Bombardier ได้ประกาศยุติการผลิตเครื่องบิน Learjet รุ่นใหม่ทั้งหมด แต่ยังคงให้การสนับสนุนและบำรุงรักษาเครื่องบินที่ยังคงใช้งานอยู่ในปัจจุบัน

ประวัติการก่อตั้งและการพัฒนา

Learjet เป็นหนึ่งในบริษัทแรกๆ ที่ผลิตเครื่องบินหรูหราส่วนตัว โดยการออกแบบเบื้องต้นของเลียร์ได้รับแรงบันดาลใจจากเครื่องบินทดลองของกองทัพสหรัฐฯ ที่ชื่อว่า Marvel แต่ต่อมาได้เปลี่ยนมาปรับปรุงการออกแบบจากเครื่องบินขับไล่โจมตีภาคพื้นดินของสวิตเซอร์แลนด์รุ่น FFA P-16 ที่ล้มเหลวในยุค 1950 แทน

บิล เลียร์ และทีมงานมองว่าโครงสร้างพื้นฐานของ P-16 เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีในการพัฒนาเครื่องบินเจ็ทธุรกิจ จึงได้ก่อตั้งบริษัท Swiss American Aircraft Corporation (SAAC) ในเมืองอัลเทนไรน์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ โดยมีวิศวกรจากสวิตเซอร์แลนด์ เยอรมนี และอังกฤษ ร่วมออกแบบ ซึ่งเดิมทีตั้งใจจะใช้ชื่อรุ่นว่า SAAC-23

แม้ว่าการสร้างเครื่องบินลำแรกจะเริ่มขึ้นในสวิตเซอร์แลนด์ แต่เครื่องมือและอุปกรณ์การผลิตทั้งหมดถูกย้ายมายังเมืองวิชิตา รัฐแคนซัส ในปี 1962 เนื่องจากบิล เลียร์ จูเนียร์ ระบุว่าการทำงานในสวิตเซอร์แลนด์นั้นล่าช้าเกินไป แม้ว่าค่าแรงจะถูกกว่าก็ตาม การประกอบเครื่องบิน Learjet ลำแรกจึงเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 1963 และในปีต่อมาบริษัทได้เปลี่ยนชื่อเป็น Lear Jet Corporation

การเติบโตและรุ่นต่างๆ

Learjet 23 รุ่นแรกเป็นเครื่องบินขนาด 6-8 ที่นั่ง ซึ่งบินครั้งแรกเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 1963 และส่งมอบรุ่นผลิตจริงลำแรกในเดือนตุลาคม 1964 หลังจากนั้นได้มีการพัฒนารุ่น Model 24 และ Model 25 ตามมาในปี 1966 และบริษัทได้เปลี่ยนชื่อเป็น Lear Jet Industries Inc. ในเดือนกันยายนปีเดียวกัน

การควบรวมกิจการกับ Gates Aviation

ในวันที่ 10 เมษายน 1967 บิล เลียร์ ได้ขายหุ้นประมาณ 60% ของบริษัทให้กับ Gates Rubber Company จากเมืองเดนเวอร์ รัฐโคโลราโด ด้วยมูลค่า 27 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เลียร์ยังคงอยู่ในคณะกรรมการบริษัทจนถึงวันที่ 2 เมษายน 1969 ซึ่งเป็นช่วงที่บริษัทควบรวมกิจการกับ Gates Aviation Corporation และเปลี่ยนชื่อเป็น Gates Learjet Corporation

ในปี 1971 ได้มีการบินทดสอบรุ่น Model 25 ที่ใช้เครื่องยนต์ turbofan Garrett TFE731-2 ซึ่งต่อมากลายเป็นรุ่น Learjet 35 ที่ประสบความสำเร็จอย่างสูง ในปี 1974 ฝูงบิน Learjet ทั่วโลกมีชั่วโมงบินรวมกันเกินหนึ่งล้านชั่วโมง และในปี 1975 บริษัทได้ผลิตเครื่องบินลำที่ 500 ซึ่งถือเป็นความสำเร็จครั้งแรกในอุตสาหกรรม

นวัตกรรมและการเปลี่ยนแปลง

ในปี 1977 Learjet 28 ได้บินครั้งแรก โดยมีการปรับปรุงปีกใหม่และติดตั้ง winglets เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบินและประหยัดน้ำมัน ซึ่งนำไปสู่การตั้งชื่อรุ่น "Longhorn" สำหรับรุ่น 28/29 และรุ่นต่อๆ มา

ในช่วงปี 1980 บริษัทมีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างและการผลิตหลายครั้ง รวมถึงการได้รับสัญญาผลิตชิ้นส่วนเครื่องยนต์หลักสำหรับกระสวยอวกาศ (Space Shuttle) ในปี 1985 ก่อนที่จะถูกซื้อกิจการโดย Integrated Acquisition ในปี 1987 และเปลี่ยนชื่อกลับเป็น Learjet Corporation อีกครั้ง

การเข้าซื้อกิจการโดย Bombardier

ในปี 1990 บริษัท Bombardier Aerospace จากแคนาดาได้เข้าซื้อกิจการ Learjet Corporation และทำการตลาดในชื่อ "Bombardier Learjet Family" ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาเครื่องบินรุ่นใหม่ๆ เช่น Learjet 60 (บินครั้งแรกปี 1990) และ Learjet 45 (บินครั้งแรกปี 1995)

ในปี 2007 Bombardier ได้เปิดตัวโครงการเครื่องบิน Learjet 85 ซึ่งเป็นเครื่องบินธุรกิจที่ทำจากวัสดุคอมโพสิตทั้งหมดตามมาตรฐาน FAR Part-25 ลำแรกของโลก ซึ่งแสดงให้เห็นถึงวิวัฒนาการของการออกแบบเครื่องบินเจ็ทส่วนตัวจากยุคบุกเบิกสู่ยุคเทคโนโลยีขั้นสูง