Hornbook ทำความรู้จักกับหนังสือหัดอ่านยุคโบราณ
สรุปใจความสำคัญ
- Hornbook คือแผ่นป้ายสอนอ่านตัวอักษรที่ทำจากไม้และปิดทับด้วยแผ่นเขาสัตว์โปร่งแสง
- ถูกใช้งานอย่างแพร่หลายในอังกฤษตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 15 ถึงปลายศตวรรษที่ 18
- ในปัจจุบัน คำว่า Hornbook ถูกนำมาใช้เรียกตำราสรุปกฎหมายในสหรัฐอเมริกา
Hornbook (ฮอร์นบุ๊ก) คือแผ่นป้ายตัวอักษรด้านเดียวที่ใช้เป็นหนังสือหัดอ่านขั้นพื้นฐานตั้งแต่สมัยยุคกลาง โดยมักจะประกอบด้วยตัวอักษร พยัญชนะผสม สระ ตัวเลข หรือแม้แต่บทกลอนสั้นๆ Hornbook ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายในอังกฤษช่วงปี ค.ศ. 1450 แต่เชื่อว่ามีต้นกำเนิดมานานกว่านั้นหนึ่งศตวรรษ
คำว่า Hornbook มีที่มาจากอุปกรณ์การศึกษาของเด็ก ซึ่งประกอบด้วยแผ่นหนังแกะ (vellum) หรือกระดาษที่เขียนตัวอักษรและบทสวดทางศาสนา โดยมีแผ่นเขาสัตว์โปร่งแสง (หรือไมก้า) ปิดทับเพื่อป้องกันความเสียหาย และยึดติดกับกรอบไม้ที่มีด้ามจับ

ประวัติความเป็นมา
Hornbook เป็นหนึ่งในเครื่องมือสอนตัวอักษร (abecedarium) ร่วมกับหนังสือแบบ Battledore และ Crisscross ซึ่งเป็นวิธีการสอนแบบท่องจำที่ใช้กันมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงยุคกลาง
หลักฐานการใช้ Hornbook ปรากฏในต้นฉบับเขียนมือปี ค.ศ. 1326 แต่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรครั้งแรกในปี ค.ศ. 1450 โดยอุปกรณ์ชนิดนี้ถูกใช้โดยเด็กๆ ตั้งแต่กลางศตวรรษที่ 15 จนถึงปลายศตวรรษที่ 18 ก่อนจะพัฒนาไปเป็นหนังสือแบบ Battledore ในช่วงกลางศตวรรษที่ 18 ถึง 19 และถูกแทนที่ด้วยหนังสือ ABC ที่ทำจากกระดาษแข็งในศตวรรษที่ 19 ในที่สุด

โครงสร้างและส่วนประกอบ
Hornbook ประกอบด้วยแผ่นบทเรียนที่ติดตั้งบนไม้ กระดูก หนัง เงิน โลหะผสมตะกั่ว หรือหิน และป้องกันด้วยแผ่นเขาสัตว์บางๆ หรือไมก้า โดยใช้แถบทองเหลืองยึดไว้กับแผ่นไม้ แผ่นป้ายนี้มักมีด้ามจับพร้อมรูสำหรับร้อยเชือกหรือริบบิ้นเพื่อให้เด็กสามารถแขวนไว้กับเข็มขัดที่เอวได้
เนื้อหาในแผ่นบทเรียนซึ่งเริ่มจากหนังแกะและเปลี่ยนเป็นกระดาษในภายหลัง มักจะเริ่มต้นด้วยเครื่องหมายกางเขนขนาดใหญ่ ตามด้วยตัวอักษร ตัวเลข และในรุ่นต่อมาจะมีบทกลอนสั้นๆ รวมถึงพยัญชนะผสม (syllabary) เพื่อสอนการออกเสียง ซึ่งเป็นรากฐานของการเรียนรู้จากพยางค์ไปสู่คำในปัจจุบัน
สถานะในปัจจุบัน
ในปัจจุบัน Hornbook ของแท้หาได้ยากมาก เนื่องจากในสมัยก่อนเด็กๆ มักนำมาใช้เป็นของเล่นหรือไม้ตีลูกขนไก่ (battledores) ทำให้ถูกทำลายไปตามกาลเวลา ของที่หลงเหลืออยู่มักเป็นของบุคคลสำคัญ เช่น สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 หรือของที่ถูกลืมไว้ใต้พื้นบ้านหรือในหลังคา

การปรากฏในศิลปะและวรรณกรรม
Hornbook ถูกกล่าวถึงในผลงานของนักเขียนชื่อดังหลายท่าน เช่น วิลเลียม เชกสเปียร์ ในเรื่อง Love's Labour's Lost และเบน จอนสัน ในเรื่อง Volpone รวมถึงกวีอย่าง โรเบิร์ต เบิร์นส์ ที่ใช้คำว่า "Doctor Hornbook" เพื่อสื่อถึงครูสอนหนังสือในท้องถิ่น
การนำคำไปใช้ในด้านกฎหมายของสหรัฐอเมริกา
ในปัจจุบัน คำว่า Hornbook ในบริบทของกฎหมายสหรัฐอเมริกา หมายถึงตำราที่ให้ภาพรวมของกฎหมายในสาขาเฉพาะทาง ซึ่งเป็นสรุปย่อจากตำราเล่มใหญ่ เพื่อให้นักศึกษากฎหมายใช้เป็นคู่มือเสริมในการเรียน
คำถามที่พบบ่อย
Hornbook คืออะไร?
คือแผ่นป้ายตัวอักษรด้านเดียวที่ใช้เป็นหนังสือหัดอ่านสำหรับเด็กในสมัยโบราณ โดยมีแผ่นเขาสัตว์ปิดทับเพื่อป้องกันกระดาษ
ทำไม Hornbook ของแท้ถึงหาได้ยากในปัจจุบัน?
เพราะในสมัยก่อนเด็กๆ มักนำอุปกรณ์การเรียนนี้มาใช้เป็นของเล่นหรือไม้ตีลูกขนไก่ ทำให้ส่วนใหญ่ถูกทำลายหรือชำรุดเสียหาย
ในปัจจุบันคำว่า Hornbook หมายถึงอะไรในทางกฎหมาย?
หมายถึงตำราที่สรุปเนื้อหาสำคัญของกฎหมายในสาขาใดสาขาหนึ่ง เพื่อให้นักศึกษากฎหมายใช้ศึกษาควบคู่กับหนังสือคำพิพากษา
