Kinetoscope จุดเริ่มต้นของโลกภาพยนตร์ด้วยเครื่องฉายภาพเคลื่อนไหว
สรุปใจความสำคัญ
- Kinetoscope เป็นอุปกรณ์รับชมภาพยนตร์แบบช่องมองภาพสำหรับหนึ่งคน ไม่ใช่เครื่องฉายภาพยนตร์ลงบนจอ
- พัฒนาโดยวิลเลียม เค. แอล. ดิ๊กสัน ภายใต้การกำกับดูแลของโทมัส เอดิสัน ระหว่างปี 1889-1892
- ใช้หลักการเลื่อนแถบฟิล์มที่มีรูเจาะผ่านแหล่งกำเนิดแสงและชัตเตอร์ความเร็วสูงเพื่อสร้างภาพลวงตาของการเคลื่อนไหว
- เป็นรากฐานสำคัญที่นำไปสู่การพัฒนาเครื่องฉายภาพยนตร์ (Projecting Kinetoscope) ในเวลาต่อมา
Kinetoscope คืออุปกรณ์จัดแสดงภาพยนตร์ในยุคแรกเริ่ม ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้ชมหนึ่งคนสามารถรับชมภาพเคลื่อนไหวได้ในครั้งละหนึ่งคนผ่านช่องมองภาพ (peephole viewer) แม้ว่า Kinetoscope จะไม่ใช่เครื่องฉายภาพยนตร์ลงบนจอขนาดใหญ่ แต่ก็นำเสนอแนวคิดพื้นฐานที่กลายเป็นมาตรฐานสำหรับการฉายภาพยนตร์ในเวลาต่อมา นั่นคือการสร้างภาพลวงตาของการเคลื่อนไหวโดยการเลื่อนแถบฟิล์มที่มีรูเจาะและมีภาพต่อเนื่องกันผ่านแหล่งกำเนิดแสงและชัตเตอร์ความเร็วสูง

การพัฒนาและผู้สร้าง
แนวคิดของ Kinetoscope ถูกบรรยายครั้งแรกโดย โทมัส เอดิสัน (Thomas Edison) นักประดิษฐ์ชาวอเมริกันในปี 1888 แต่การพัฒนาส่วนใหญ่เกิดขึ้นจากฝีมือของ วิลเลียม เคนเนดี้ ลอรี ดิ๊กสัน (William Kennedy Laurie Dickson) พนักงานของเขา ระหว่างปี 1889 ถึง 1892
ดิ๊กสันและทีมงานที่ห้องปฏิบัติการของเอดิสันในรัฐนิวเจอร์ซีย์ยังได้ประดิษฐ์ Kinetograph ซึ่งเป็นกล้องถ่ายภาพยนตร์นวัตกรรมใหม่ที่มีการเคลื่อนที่ของฟิล์มแบบหยุดและไป (stop-and-go) เพื่อถ่ายทำภาพยนตร์สำหรับใช้ในการทดลองภายในและนำมาจัดแสดงในเชิงพาณิชย์ผ่าน Kinetoscope ในเวลาต่อมา
ไทม์ไลน์การเปิดตัว
- 20 พฤษภาคม 1891: สาธิตเครื่องต้นแบบให้สมาชิกสมาคมสตรีแห่งชาติได้รับชมที่ห้องปฏิบัติการของเอดิสัน
- 1893: เปิดตัวเวอร์ชันสมบูรณ์สู่สาธารณะในบรูคลิน
- 14 เมษายน 1894: เริ่มการจัดแสดงเชิงพาณิชย์ครั้งแรกในนิวยอร์กซิตี้ โดยมีภาพยนตร์ให้เลือกชมถึง 10 เรื่อง
- 1895: เอดิสันแนะนำ Kinetophone ซึ่งเป็นการรวม Kinetoscope เข้ากับเครื่องเล่นแผ่นเสียงทรงกระบอก (cylinder phonograph) เพื่อสร้างประสบการณ์โสตทัศนูปกรณ์

แรงบันดาลใจและอุปสรรคทางเทคนิค
โทมัส เอดิสัน ได้รับแรงบันดาลใจจากการพบกับงานของ Eadweard Muybridge ผู้บุกเบิกด้านการถ่ายภาพ ซึ่งสาธิตเครื่อง zoopraxiscope ที่ฉายภาพต่อเนื่องจากแผ่นดิสก์แก้ว ทำให้เกิดภาพลวงตาของการเคลื่อนไหว เอดิสันต้องการสร้างอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ "สำหรับดวงตา เหมือนที่เครื่องเล่นแผ่นเสียงทำหน้าที่สำหรับหู"
ในช่วงแรก การพัฒนาประสบปัญหาเรื่องความละเอียดของภาพ ดิ๊กสันและชาร์ลส์ บราวน์ พยายามบันทึกภาพขนาดเล็กมากบนทรงกระบอก แต่พบว่าภาพหยาบเกินไป จนกระทั่งประมาณเดือนมิถุนายน 1889 ห้องปฏิบัติการได้เริ่มใช้แผ่นเซลลูลอยด์ที่ไวต่อแสง ซึ่งสามารถพันรอบทรงกระบอกได้ ทำให้ได้ภาพที่มีคุณภาพสูงขึ้นมาก

การเดินทางไปยุโรปของเอดิสันในปี 1889 ทำให้เขาได้พบกับ Étienne-Jules Marey ซึ่งได้ประดิษฐ์ "ปืนถ่ายภาพเคลื่อนไหว" (chronophotographic gun) ที่ใช้แถบฟิล์มยืดหยุ่นในการบันทึกภาพ 12 เฟรมต่อวินาที ซึ่งส่งผลให้เอดิสันและดิ๊กสันพัฒนา Kinetoscope ให้กลายเป็นความจริงที่ใช้งานได้จริงในที่สุด
คำถามที่พบบ่อย
Kinetoscope แตกต่างจากเครื่องฉายภาพยนตร์ในปัจจุบันอย่างไร?
Kinetoscope ไม่ได้ฉายภาพลงบนจอ แต่ให้ผู้ชมมองผ่านช่องเล็กๆ (peephole) เพื่อดูภาพเคลื่อนไหวบนแถบฟิล์มที่เคลื่อนที่อยู่ภายในเครื่อง
ใครคือผู้ประดิษฐ์ Kinetoscope ที่แท้จริง?
แม้ว่าโทมัส เอดิสัน จะได้รับเครดิตในฐานะผู้ริเริ่มแนวคิดและเจ้าของห้องปฏิบัติการ แต่ในทางประวัติศาสตร์ยอมรับว่า วิลเลียม เค. แอล. ดิ๊กสัน เป็นผู้ทำการทดลองและพัฒนาทางเทคนิคส่วนใหญ่จนเครื่องใช้งานได้จริง
Kinetoscope สามารถเล่นเสียงได้หรือไม่?
ในตอนแรกไม่สามารถเล่นเสียงได้ แต่ในปี 1895 เอดิสันได้พัฒนา Kinetophone ซึ่งเป็นการนำ Kinetoscope มาเชื่อมต่อกับเครื่องเล่นแผ่นเสียงทรงกระบอกเพื่อให้มีเสียงประกอบ
