แมตทิอัส เอ็น. ฟอร์นีย์ ผู้ออกแบบหัวรถจักรไอน้ำประเภทฟอร์นีย์

แมตทิอัส เนซ ฟอร์นีย์ (Matthias Nace Forney; 28 มีนาคม ค.ศ. 1835 – 14 มกราคม ค.ศ. 1908) เป็นนักออกแบบและผู้สร้างหัวรถจักรไอน้ำชาวอเมริกัน ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังจากการคิดค้นและออกแบบหัวรถจักรประเภท Forney ซึ่งเป็นนวัตกรรมสำคัญที่ถูกนำไปใช้ในระบบรถไฟยกระดับของนครนิวยอร์กเป็นเวลานานก่อนที่จะเปลี่ยนไปใช้ระบบไฟฟ้า

ประวัติและการทำงาน

ฟอร์นีย์เกิดเมื่อวันที่ 28 มีนาคม ค.ศ. 1835 ที่เมืองฮาโนเวอร์ รัฐเพนซิลเวเนีย เขาเริ่มต้นเส้นทางอาชีพด้วยการเป็นเด็กฝึกงานกับ รอส วินันส์ (Ross Winans) ผู้สร้างหัวรถจักรที่มีชื่อเสียงในยุคนั้น ต่อมาในปี ค.ศ. 1855 เขาได้เข้าทำงานเป็นพนักงานเขียนแบบที่การรถไฟบอลทิมอร์และโอไฮโอ (Baltimore and Ohio Railroad - B&O)

หลังจากออกจาก B&O ในปี ค.ศ. 1858 ฟอร์นีย์ได้ทำงานกับการรถไฟอิลลินอยส์เซ็นทรัล (Illinois Central Railroad) ในช่วงปี ค.ศ. 1861 ถึง 1864 ซึ่งในช่วงเวลานี้เองที่เขาได้จดสิทธิบัตรการออกแบบหัวรถจักรแบบ 0-4-4T ซึ่งเป็นต้นแบบของหัวรถจักรประเภท "ฟอร์นีย์" (Forney type) โดยมีลักษณะเด่นคือการติดตั้งชุดล้อประคอง (Truck หรือ Bogie) ไว้ใต้ถังเก็บถ่านหินและถังน้ำ

ในปี ค.ศ. 1865 ฟอร์นีย์ย้ายไปทำงานที่ Hinkley Locomotive Works จนถึงปี ค.ศ. 1870 จากนั้นเขาได้ก้าวเข้าสู่สายงานบรรณาธิการ โดยดำรงตำแหน่งบรรณาธิการร่วมของวารสาร Railroad Gazette ซึ่งทำให้เขาได้รับการยอมรับในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านทฤษฎีหัวรถจักรไอน้ำ

บทบาทด้านสื่อสิ่งพิมพ์และวิชาการ

ในช่วงปลายปี ค.ศ. 1886 ฟอร์นีย์ได้ซื้อกิจการสิ่งพิมพ์คู่แข่งอย่าง American Railroad Journal และ Van Nostrand's Engineering Magazine จากนั้นจึงรวมทั้งสองฉบับเข้าด้วยกันเป็น The Railroad and Engineering Journal โดยเขาดำรงตำแหน่งเป็นทั้งบรรณาธิการและเจ้าของกิจการ และได้เปลี่ยนชื่อวารสารเป็น American Engineer and Railroad Journal ในปี ค.ศ. 1893

นอกจากนี้ ฟอร์นีย์ยังเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้งของสมาคมวิศวกรเครื่องกลแห่งอเมริกา (American Society of Mechanical Engineers - ASME) และมีบทบาทสำคัญในองค์กรทางวิศวกรรมอื่น ๆ เช่น สมาคมผู้สร้างตู้รถไฟ (Master Car Builders Association)

มรดกและผลงานที่สำคัญ

ฟอร์นีย์เป็นผู้เขียนหนังสือ Catechism of the Locomotive ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1873 หนังสือเล่มนี้ได้รับการยกย่องว่าเป็นตำราอ้างอิงหลักด้านการสร้างหัวรถจักรไอน้ำในช่วงปลายศตวรรษที่ 19

ในปัจจุบัน ผลงานการออกแบบของเขายังคงปรากฏให้เห็น เช่น หัวรถจักร Forney 0-4-4T ที่สร้างโดย Baldwin Locomotive Works ในปี ค.ศ. 1902 ซึ่งได้รับการบูรณะและใช้งานจริงในรถไฟสายดิสนีย์แลนด์ (Disneyland Railroad) ที่เมืองแอนาไฮม์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ในชื่อรถหมายเลข 5 "Ward Kimball"

นอกจากนี้ยังมีพิพิธภัณฑ์การขนส่งฟอร์นีย์ (Forney Transportation Museum) ในเมืองเดนเวอร์ รัฐโคโลราโด ซึ่งจัดแสดงหัวรถจักร Forney 0-4-0T โดยพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ก่อตั้งโดย เจ.ดี. ฟอร์นีย์ (J.D. Forney) ผู้ก่อตั้ง Forney Industries ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องลำดับที่สองของแมตทิอัส ฟอร์นีย์