พิพิธภัณฑ์แห่งชาติทีปาปา ตองกาเรวา

พิพิธภัณฑ์แห่งชาติทีปาปา ตองกาเรวา (Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa) หรือที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ ทีปาปา (Te Papa) เป็นพิพิธภัณฑ์แห่งชาติของประเทศนิวซีแลนด์ ตั้งอยู่ที่เมืองเวลลิงตัน คำว่า "Te Papa" ในภาษาเมารีมีความหมายว่า "กล่องสมบัติ" โดยพิพิธภัณฑ์แห่งนี้เปิดให้บริการในปี พ.ศ. 2541 หลังจากการควบรวมกันระหว่างพิพิธภัณฑ์แห่งชาตินิวซีแลนด์และหอศิลป์แห่งชาติ

ทีปาปาดำเนินงานภายใต้ปรัชญาสองวัฒนธรรม (Bicultural philosophy) โดยมุ่งเน้นการนำเสนอเรื่องราวที่มีชีวิตซึ่งอยู่เบื้องหลังสมบัติทางวัฒนธรรม และเป็นหนึ่งในสถานที่ที่มีผู้เข้าชมมากที่สุดในโลก โดยมีผู้เข้าชมเฉลี่ยมากกว่า 1.1 ล้านคนต่อปี

ประวัติการก่อตั้งและการพัฒนา

รากฐานของทีปาปาเริ่มต้นจาก Colonial Museum ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2408 โดยมีเซอร์เจมส์ เฮกเตอร์ (Sir James Hector) เป็นผู้อำนวยการคนแรก ในช่วงแรกพิพิธภัณฑ์เน้นการสะสมทางวิทยาศาสตร์ รวมถึงงานพิมพ์ ภาพวาด และวัตถุทางชาติพันธุ์วิทยา ต่อมาในปี พ.ศ. 2450 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น Dominion Museum เพื่อขยายขอบเขตการนำเสนอให้กว้างขึ้น

การควบรวมกับหอศิลป์แห่งชาติ

ในปี พ.ศ. 2473 มีการผ่านกฎหมายให้สถาบันทั้งสองแห่งใช้คณะกรรมการบริหารชุดเดียวกัน และในปี พ.ศ. 2477 หอศิลป์แห่งชาติได้ย้ายเข้ามาอยู่ในอาคารเดียวกับ Dominion Museum ต่อมาในปี พ.ศ. 2479 ได้มีการเปิดอาคารหลังใหม่บนถนน Buckle Street ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอนุสรณ์สถานสงครามแห่งชาติ (National War Memorial) เพื่อรองรับทั้งสองสถาบัน

การกำเนิดของ Te Papa

ทีปาปาถูกก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการตามพระราชบัญญัติ Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa Act ปี พ.ศ. 2535 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจอัตลักษณ์ประจำชาติของนิวซีแลนด์ ชื่อ "Te Papa Tongarewa" แปลตรงตัวว่า "ภาชนะบรรจุสมบัติ" หรือในความหมายที่สมบูรณ์คือ "ภาชนะบรรจุสิ่งล้ำค่าและผู้คนที่กำเนิดจากพระแม่ธรณีในนิวซีแลนด์"

พิพิธภัณฑ์เปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2541 โดยนายกรัฐมนตรีเจนนี ชิปลีย์ (Jenny Shipley) และบุคคลสำคัญอื่นๆ โดยในช่วง 5 เดือนแรกของการเปิดให้บริการ มีผู้เข้าชมสูงถึง 1 ล้านคน

สถาปัตยกรรมและการออกแบบ

อาคารหลักของทีปาปาตั้งอยู่บนพื้นที่ถมทะเลบนถนน Cable Street ซึ่งเดิมเป็นพื้นที่ของคณะกรรมการท่าเรือเวลลิงตัน ความโดดเด่นทางวิศวกรรมของที่นี่คือการใช้เทคโนโลยี Base Isolation เพื่อป้องกันแผ่นดินไหว ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นในนิวซีแลนด์

อาคารมีพื้นที่ 36,000 ตารางเมตร ประกอบด้วยนิทรรศการ 6 ชั้น พร้อมร้านอาหารและร้านขายของที่ระลึก นอกจากนี้ยังมีพื้นที่กลางแจ้งที่จำลองถ้ำ พืชพรรณพื้นเมือง และพื้นที่ชุ่มน้ำ การออกแบบอาคารยึดตามหลักการสองวัฒนธรรมโดยอ้างอิงจากสนธิสัญญาไวตางี (Treaty of Waitangi) ภายใต้การนำของ Cliff Whiting ร่วมกับ Cheryll Sotheran และ Ken Gorbey