โครงการเครื่องบินควบคุมและสั่งการหลายภารกิจ E-10 MC2A

Northrop Grumman E-10 MC2A เป็นโครงการพัฒนาเครื่องบินทางทหารแบบอเนกประสงค์ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งออกแบบมาเพื่อทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการควบคุมและสั่งการในระดับยุทธบริเวณ โดยมีเป้าหมายเพื่อทดแทนเครื่องบินรุ่นเก่าหลายประเภทที่ใช้โครงสร้างพื้นฐานจาก Boeing 707 และ Boeing 747 ได้แก่ E-3 Sentry, E-8 Joint STARS, E-4B และ RC-135 Rivet Joint โดยตัวเครื่องบิน E-10 พัฒนาขึ้นโดยใช้พื้นฐานจากเครื่องบินพาณิชย์รุ่น Boeing 767-400ER

การพัฒนาและวัตถุประสงค์

ในปี 2003 ทีมความร่วมมือระหว่าง Northrop Grumman, Boeing และ Raytheon ได้รับสัญญาจ้างมูลค่า 215 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อดำเนินการพัฒนาในระยะก่อนการพัฒนาและสาธิตระบบ (pre-SDD) โดยชื่อ MC2A ย่อมาจาก Multi-Sensor Command and Control Aircraft ซึ่งถูกวางเป้าหมายให้เป็นศูนย์ควบคุมการรบที่ครอบคลุมทั่วทั้งยุทธบริเวณ

สาเหตุสำคัญในการเลือกใช้เครื่องบินรุ่นใหม่แทนที่ E-8 Joint STARS คือความล้าสมัยของโครงสร้างเครื่องบินแบบ 707 ซึ่งไม่สามารถรองรับการติดตั้งระบบเทคโนโลยีขั้นสูงที่จำเป็นสำหรับ MC2A ได้ ประกอบกับการพัฒนาเครื่องยนต์เทอร์โบแฟนที่มีประสิทธิภาพและเชื่อถือได้ ทำให้สามารถเปลี่ยนมาใช้เครื่องบินแบบสองเครื่องยนต์ (Twinjet) ได้อย่างเหมาะสม

การปรับเปลี่ยนแนวทางและข้อจำกัดทางเทคนิค

เดิมทีโครงการนี้มีเป้าหมายที่จะรวมเรดาร์ตรวจการณ์ทางอากาศและทางบกไว้ในเครื่องบินลำเดียว อย่างไรก็ตาม ในเดือนสิงหาคม 2003 มีรายงานว่าแนวทางดังกล่าวถูกยกเลิกเนื่องจากปัญหาการรบกวนทางอิเล็กทรอนิกส์ระหว่างเรดาร์แบบ AESA (Active Electronically Scanned Array) และเรดาร์ตรวจการณ์พื้นดิน รวมถึงข้อจำกัดด้านพลังงานที่ระบบทั้งสองต้องการ

ด้วยเหตุนี้ กองทัพอากาศสหรัฐฯ (USAF) จึงปรับแผนโดยการแบ่งฝูงบิน E-10 ออกเป็นสองประเภทแยกจากกัน เพื่อทำงานร่วมกับระบบเรดาร์ในอวกาศ สินทรัพย์ด้าน ELINT/SIGINT และดาวเทียม IMINT โดย E-10 จะทำหน้าที่เป็นหน่วยสั่งการกลางสำหรับกองกำลังทางบก ทางเรือ และทางอากาศในพื้นที่การรบ รวมถึงพิจารณาใช้เป็นศูนย์ควบคุมสำหรับอากาศยานไร้คนขับ (UCAV) อีกด้วย

การลดขนาดโครงการและการยกเลิก

ในเดือนมกราคม 2006 กองทัพอากาศสหรัฐฯ ได้ปรับโครงสร้างงบประมาณปี 2007 โดยยกเลิกโครงการ SDD (System Development and Demonstration) และลดระดับลงเหลือเพียงโครงการพัฒนาเทคโนโลยี E-10A Technology Development Program (TDP) เพื่อทดสอบเครื่องบินสาธิตเพียงลำเดียว

เป้าหมายของระยะ TDP คือการทดสอบระบบเรดาร์ MP-RTIP Wide-Area Surveillance (WAS) และสาธิตขีดความสามารถในการป้องกันขีปนาวุธร่อน (Cruise Missile Defense - CMD) การปรับลดนี้เป็นส่วนหนึ่งของมาตรการลดค่าใช้จ่ายและการปรับโครงสร้างภารกิจของกองทัพอากาศ ซึ่งรวมถึงการปลดระวางเครื่องบิน E-4B และ F-117A Nighthawk

ท้ายที่สุด โครงการ E-10 ถูกยกเลิกอย่างสมบูรณ์เมื่อสิ้นปีงบประมาณ 2007 เนื่องจากแรงกดดันด้านงบประมาณและลำดับความสำคัญที่เปลี่ยนแปลงไป โดยกองทัพอากาศยังคงสนับสนุนการพัฒนาเรดาร์ MP-RTIP ต่อไป เพื่อนำไปติดตั้งบนเครื่องบิน E-8 หรือเครื่องบินรุ่นใหม่ในอนาคต สำหรับเครื่องบินต้นแบบ E-10 (Boeing 767-400ER) ที่ Boeing เก็บไว้ที่ Paine Field รัฐวอชิงตัน ได้ถูกขายให้กับประเทศบาห์เรนในเดือนมกราคม 2009 เพื่อนำไปดัดแปลงเป็นเครื่องบินรับรองบุคคลสำคัญ (VIP transport)

ข้อมูลทางเทคนิค (อ้างอิงจาก Boeing 767-400ER)