การล่ากล้วยไม้ การผจญภัยที่อันตรายในยุควิกตอเรียและปัจจุบัน

การล่ากล้วยไม้ (Orchid hunting) คือการออกค้นหาต้นกล้วยไม้ในป่าธรรมชาติ เพื่อนำมาจำหน่ายในตลาดเชิงพาณิชย์ ซึ่งมีความต้องการสูงอย่างต่อเนื่องเนื่องจากความแปลกและสวยงามของดอกกล้วยไม้เหล่านี้

ยุควิกตอเรีย ยุคแห่งความคลั่งไคล้

ในปี ค.ศ. 1818 วิลเลียม สเวนสัน (William Swainson) ได้เก็บรวบรวมพรรณไม้ในริโอเดจาเนโร และส่งกล่องพรรณไม้เขตร้อนกลับไปยังลอนดอน โดยเขาใช้กล้วยไม้เป็นวัสดุบรรจุภัณฑ์เพราะเชื่อว่าเป็นพืชกาฝาก ความน่าประหลาดใจเกิดขึ้นเมื่อกล้วยไม้ต้นหนึ่งออกดอกเมื่อถึงลอนดอน ทำให้ชาวลอนดอนตื่นตะลึงกับรูปร่างและสีสันที่แปลกตา สิ่งนี้จุดชนวนให้เกิด "ความคลั่งไคล้กล้วยไม้" (orchid fever) ซึ่งนำไปสู่การสูญเสียชีวิตของผู้คนจำนวนมากในการออกตามหาพืชชนิดนี้

ในยุคนั้น พืชประมาณครึ่งหนึ่งที่ส่งไปยังยุโรปไม่รอดชีวิตจากการเดินทาง ความต้องการที่เพิ่มขึ้นทำให้กล้วยไม้มีราคาสูงลิ่ว จนเกิดอาชีพ "นักล่ากล้วยไม้" ซึ่งต้องเผชิญกับโรคเขตร้อน สัตว์ป่า งูพิษ น้ำท่วม และการแข่งขันที่ดุเดือดระหว่างกัน

โศกนาฏกรรมและการเอาชีวิตรอด

เรื่องราวของนักล่ากล้วยไม้เต็มไปด้วยความโหดร้าย เช่น ในปี ค.ศ. 1901 นักล่ากล้วยไม้ 8 คนเดินทางไปฟิลิปปินส์ หนึ่งคนถูกเสือกิน อีกคนถูกน้ำมันราดแล้วเผาทั้งเป็น และอีก 5 คนหายสาบสูญไปอย่างสิ้นเชิง มีเพียงคนเดียวที่รอดชีวิตและเก็บตัวอย่างกล้วยไม้ได้ถึง 7,000 ต้น

ในปาปัวนิวกินี นักล่ากล้วยไม้บางกลุ่มถูกจับเป็นตัวประกันและถูกตัดศีรษะก่อนที่กองทัพอินโดนีเซียจะเข้ามาช่วยไว้ได้ทัน ส่วนในโคลอมเบียซึ่งเป็นแหล่งกล้วยไม้ชั้นยอด กลับเป็นสถานที่ที่อันตรายที่สุดแห่งหนึ่ง วิลเลียม อาร์โนลด์ จมน้ำตายในแม่น้ำโอริโนโก เดวิด โบว์แมน ตายด้วยโรคบิด และกุสตาโว วอลลิส เสียชีวิตด้วยไข้เหลืองในเทือกเขาแอนดีส

การแข่งขันที่ไร้ความปรานี

อัลเบิร์ต มิลลิแคน (Albert Millican) ทั้งเป็นจิตรกรและนักล่ากล้วยไม้ เขาตระหนักถึงความอันตรายจึงพกมีด ดาบสั้น ปืนพก และปืนไรเฟิลติดตัวเสมอ การแข่งขันระหว่างนักล่ากล้วยไม้รุนแรงถึงขั้นที่วิลเลียม อาร์โนลด์ เกือบจะดวลปืนกับคู่แข่ง และนายจ้างของเขาถึงกับสั่งให้เขาติดตามคู่แข่งและปัสสาวะรดต้นกล้วยไม้ที่คู่แข่งเก็บได้เพื่อทำลายพืชเหล่านั้น

วิลเฮล์ม มิโคลิตซ์ (Wilhelm Micholitz) หนึ่งในนักล่ากล้วยไม้ที่เก่งที่สุด เคยประสบเหตุเรือไฟไหม้จนกล้วยไม้ที่เก็บได้ทั้งหมดถูกทำลาย แต่เขายังคงถูกนายจ้างสั่งให้กลับไปเก็บใหม่แม้จะเป็นฤดูฝนซึ่งแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย นอกจากนี้เขายังต้องเผชิญกับเหตุการณ์รุนแรงในปาปัวนิวกินีที่ทำให้เขาหวาดกลัวจนโหยหาความสงบในอาณานิคมของอังกฤษหรือดัตช์

ตำนานและเรื่องเล่าขาน

นักล่ากล้วยไม้ที่รอดชีวิตมักกลับมาเล่าเรื่องราวที่น่าเหลือเชื่อ เช่น เรื่องเล่าเกี่ยวกับมนุษย์กินคนในหมู่เกาะโซโลมอนที่ใช้กล้วยไม้สวยงามประดับรอบตัวเหยื่อเพื่อให้เหยื่อเห็นสีสันของดอกไม้ที่เข้มขึ้นจากเลือดของตนเอง หรือเรื่องเล่าของฟอสเตอร์แมนในบราซิลเกี่ยวกับ "หมู่บ้านดอกไม้ปีศาจ" ที่มีกล้วยไม้สวยงามแต่มีกลิ่นรุนแรงจนสามารถฆ่าคนได้

การล่ากล้วยไม้ในยุคปัจจุบัน

แม้ในปัจจุบันการล่ากล้วยไม้จะลดความรุนแรงลง แต่ก็ยังมีความเสี่ยงอยู่ ทอม ฮาร์ท ไดค์ (Tom Hart Dyke) นักล่าพืชพรรณที่ดำเนินตามรอยนักล่าในยุควิกตอเรีย ถูกกลุ่มกบฏ FARC จับตัวไปเป็นตัวประกันในช่องว่างดาริเอน (Darién Gap) ระหว่างปานามาและโคลอมเบียในปี ค.ศ. 2000 เขาและเพื่อนร่วมทางถูกคุมขังนานถึง 9 เดือน โดยเขารักษาขวัญและกำลังใจด้วยการออกแบบสวนที่รวบรวมพืชพรรณจากทั่วโลกในรูปแบบแผนที่โลกในใจ