PHOIBLE ฐานข้อมูลสัทศาสตร์และคำศัพท์ทางภาษาศาสตร์
สรุปใจความสำคัญ
- PHOIBLE รวบรวมรายการระบบเสียงจากภาษาต่างๆ ทั่วโลก โดยเวอร์ชัน 2.0 มีข้อมูลของภาษาถึง 2,186 ภาษา
- ข้อมูลใน PHOIBLE ใช้มาตรฐาน Unicode API เพื่อให้การแสดงผลตัวอักษรทางสัทศาสตร์มีความสอดคล้องกัน
- ฐานข้อมูลนี้เชื่อมโยงกับโครงการสำคัญอย่าง Glottolog, ISO 639-3 และ CLLD เพื่อให้ข้อมูลมีความครอบคลุมและเป็นระบบ
PHOIBLE (ย่อมาจาก "Phonetics Information Base and Lexicon") คือฐานข้อมูลทางภาษาศาสตร์ที่เข้าถึงได้ผ่านเว็บไซต์ โดยทำหน้าที่รวบรวมรายการระบบเสียง (phonological inventories) จากเอกสารปฐมภูมิและฐานข้อมูลทุติยภูมิเข้าไว้ด้วยกันในรูปแบบที่ค้นหาง่ายและเป็นระบบ
หลักการของ PHOIBLE
แทนที่จะบังคับใช้ระบบการบรรยายลักษณะภาษาเพียงระบบเดียว PHOIBLE พยายามที่จะรักษาความถูกต้องตามวิธีการบรรยายที่พบในเอกสารต้นฉบับ ซึ่งความหลากหลายเหล่านี้ถูกเรียกว่า "doculects" นอกจากนี้ ข้อมูลตัวอักษรทั้งหมดจะถูกเข้ารหัสในรูปแบบที่สอดคล้องกันตามมาตรฐาน Unicode API
ข้อมูลใน PHOIBLE เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 (CC BY-SA 3.0)
การจัดระเบียบฐานข้อมูล
เว็บไซต์ของ PHOIBLE มีลักษณะการทำงานที่คล้ายคลึงกับ Glottolog, WALS และ APiCS โดยตั้งแต่การเปิดตัวเวอร์ชัน 2.0 ในปี 2019 ข้อมูลทั้งหมดถูกนำมาจากชุดข้อมูล Cross-Linguistic Data Formats (CLDF) ของโครงการ Cross-Linguistic Linked Data (CLLD)
การจำแนกและข้อมูลภาษา
ภาษาต่างๆ ในฐานข้อมูลจะถูกจำแนกตามตระกูลภาษา พิกัดทางภูมิศาสตร์ และภูมิภาคของโลก (แอฟริกา, อเมริกาเหนือและใต้, ออสเตรเลีย, ยูเรเชีย และปาปูเนเซีย)
ในหน้าข้อมูลของแต่ละภาษา จะประกอบด้วย:
- ข้อมูลทางภูมิศาสตร์จาก Glottolog พร้อมลิงก์ไปยัง glottocode ของภาษานั้นๆ
- รหัส ISO 639-3 ที่เชื่อมโยงไปยังฐานข้อมูลของ SIL
- ลิงก์ไปยังรายการระบบเสียง (phoneme inventories) หนึ่งรายการหรือมากกว่า พร้อมบันทึกทางบรรณานุกรมของแหล่งที่มา
ในกรณีที่มีข้อมูลจากหลายแหล่งที่เห็นไม่ตรงกันเกี่ยวกับจำนวนหรือประเภทของหน่วยเสียงในภาษานั้นๆ PHOIBLE จะแสดงรายการแยกกันเพื่อให้เห็นความแตกต่างของข้อมูล
ข้อมูลลักษณะเด่นของเสียง (Distinctive Features)
นอกเหนือจากรายการหน่วยเสียงแล้ว PHOIBLE ยังรวมข้อมูลลักษณะเด่น (distinctive feature data) สำหรับแต่ละหน่วยเสียงในทุกภาษา โดยระบบนี้อ้างอิงตามหลักการของ Introductory Phonology ของ Hayes และมีการเพิ่มเติมข้อมูลจากแนวทาง 'whole larynx' ของ Moisik และ Esling เกี่ยวกับลักษณะของกล่องเสียง ซึ่งระบบนี้อาจมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อมีการเพิ่มภาษาใหม่ๆ เข้าไปในฐานข้อมูล
นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลภาษาจำนวน 451 ภาษาที่นำมาจาก UCLA Phonological Segment Inventory Database (UPSID) ซึ่งเขียนโดย Ian Maddieson ผู้มีส่วนร่วมในบทว่าด้วยสัทศาสตร์ของ WALS อีกด้วย
คำถามที่พบบ่อย
PHOIBLE คืออะไร?
PHOIBLE คือฐานข้อมูลทางภาษาศาสตร์ที่รวบรวมรายการระบบเสียง (phonological inventories) จากแหล่งข้อมูลต่างๆ เพื่อให้ผู้ใช้สามารถค้นหาและเปรียบเทียบระบบเสียงของภาษาต่างๆ ทั่วโลกได้ง่ายขึ้น
PHOIBLE แตกต่างจากฐานข้อมูลอื่นอย่างไร?
PHOIBLE เน้นการรักษาความถูกต้องตามวิธีการบรรยายในเอกสารต้นฉบับ (doculects) แทนที่จะการปรับข้อมูลให้เป็นระบบเดียวทั้งหมด และใช้มาตรฐาน Unicode API ในการเข้ารหัสข้อมูล
ข้อมูลใน PHOIBLE สามารถนำไปใช้ต่อได้หรือไม่?
ได้ ข้อมูลของ PHOIBLE เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 (CC BY-SA 3.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นนำไปใช้และดัดแปลงได้โดยต้องให้เครดิตและแบ่งปันภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน
