การล็อกเป้าหมายด้วยเรดาร์

การล็อกเป้าหมาย (Lock-on) คือคุณสมบัติของระบบเรดาร์ที่ช่วยให้เครื่องส่งสัญญาณสามารถติดตามเป้าหมายที่เลือกไว้ได้โดยอัตโนมัติ ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานไม่ต้องปรับทิศทางสายอากาศด้วยตนเองตลอดเวลา เพื่อให้ได้ข้อมูลตำแหน่งที่แม่นยำและต่อเนื่องสำหรับการนำทางอาวุธหรือการติดตามทางยุทธวิธี

ประวัติและการพัฒนา

ระบบล็อกเป้าหมายถูกออกแบบขึ้นครั้งแรกสำหรับเรดาร์ AI Mk. IX ในสหราชอาณาจักร โดยในขณะนั้นใช้คำว่า "lock-follow" หรือ "auto-follow" ต่อมาได้มีการนำมาใช้งานจริงในเชิงปฏิบัติการกับเรดาร์ SCR-584 ของสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นเรดาร์ภาคพื้นดินที่แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการติดตามเป้าหมายทางอากาศเกือบทุกชนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตั้งแต่เครื่องบินไปจนถึงกระสุนปืนใหญ่

วิวัฒนาการในยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 คำว่า "ล็อกเป้าหมาย" ถูกนำมาใช้แพร่หลายมากขึ้นในบริบทของการนำทางขีปนาวุธ โดยเฉพาะระบบ Semi-active radar homing (SARH) ซึ่งขีปนาวุธจะตรวจจับสัญญาณสะท้อนจากเรดาร์ของฐานยิงที่ส่งไปยังเป้าหมาย เพื่อให้สัญญาณมีความต่อเนื่อง เรดาร์ของฐานยิงจะต้องทำการล็อกเป้าหมายและติดตามเป้าหมายนั้นตลอดระยะเวลาที่ขีปนาวุธเดินทางไปหาเป้าหมาย ในระบบของเรือรบหรือขีปนาวุธพื้นสู่พื้น มักจะมีเรดาร์ส่องสว่าง (Illuminator radar) แยกต่างหากเพื่อทำหน้าที่นี้โดยเฉพาะ

กลไกการทำงานและประเภท

ระบบล็อกเป้าหมายแบบดั้งเดิม

ในระบบเรดาร์รุ่นเก่า (จนถึงช่วงทศวรรษ 1980) การล็อกเป้าหมายมักจะทำได้โดยการเปลี่ยนลักษณะของสัญญาณเรดาร์ เช่น การเพิ่มความถี่ในการส่งสัญญาณชีพ (Pulse Repetition Frequency - PRF) การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้เป้าหมายสามารถตรวจพบได้ผ่าน เครื่องรับสัญญาณเตือนภัยเรดาร์ (Radar Warning Receiver - RWR) ซึ่งจะแจ้งเตือนผู้ปฏิบัติงานว่ากำลังถูกล็อกเป้าหมายและมีความเสี่ยงที่จะถูกโจมตี

ระบบติดตามสมัยใหม่

ระบบเรดาร์สมัยใหม่ไม่ได้ใช้การล็อกเป้าหมายในรูปแบบดั้งเดิม แต่ใช้การจัดเก็บสัญญาณเรดาร์ไว้ในหน่วยความจำคอมพิวเตอร์ และใช้โปรแกรมคำนวณ (Algorithms) เปรียบเทียบสัญญาณจากการสแกนแต่ละครั้งเพื่อระบุว่าสัญญาณใดเป็นของเป้าหมายใด วิธีนี้ทำให้ระบบสามารถติดตามเป้าหมายได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนลักษณะสัญญาณ ส่งผลให้เป้าหมายไม่สามารถตรวจพบการถูกล็อกเป้าหมายผ่านเครื่องรับสัญญาณเตือนภัยเรดาร์แบบเดิมได้

การตรวจจับโดยเป้าหมาย

เป้าหมายที่ถูกล็อกอาจรับรู้ได้ว่าตนเองกำลังถูกติดตามผ่านการแผ่รังสีแม่เหล็กไฟฟ้าของระบบติดตาม โดยเฉพาะจากเรดาร์ส่องสว่าง (Illuminator) ซึ่งสถานะนี้ถือเป็นภัยคุกคามระดับสูง เนื่องจากเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าขีปนาวุธอาจถูกยิงออกมาในเวลาอันใกล้