ฐานทัพอากาศซอนเดรสตรอม ประวัติศาสตร์จุดยุทธศาสตร์ในกรีนแลนด์

ฐานทัพอากาศซอนเดรสตรอม หรือเดิมชื่อ Bluie West-8 เป็นฐานทัพอากาศของกองทัพอากาศสหรัฐอเมริกาที่ตั้งอยู่ใจกลางประเทศกรีนแลนด์ ฐานทัพแห่งนี้มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์อย่างยิ่งในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามเย็น โดยทำหน้าที่เป็นจุดเชื่อมต่อการขนส่งทางอากาศและจุดสนับสนุนการปฏิบัติการในแถบอาร์กติก ก่อนจะถูกปิดตัวลงในปี ค.ศ. 1992 และปัจจุบันได้กลายเป็นที่ตั้งของสนามบินคังเกอร์ลุสซัวก (Kangerlussuaq Airport)

ประวัติการก่อตั้งและการก่อสร้าง

หลังจากที่เดนมาร์กตกอยู่ภายใต้การยึดครองของเยอรมนีในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ความรับผิดชอบด้านความมั่นคงของกรีนแลนด์จึงตกเป็นของกองทัพสหรัฐฯ ตามข้อตกลงในวันที่ 9 เมษายน ค.ศ. 1941 ผู้นำทางทหารได้ตัดสินใจสร้างฐานทัพหลายแห่งในกรีนแลนด์ โดยมี Bluie West One ในนาร์ซาร์ซัวก และ Bluie West Eight (ซึ่งต่อมาคือซอนเดรสตรอม) เป็นฐานทัพที่ใหญ่ที่สุด

พื้นที่ของ BW-8 ถูกพิจารณาให้เป็นสนามบินมาตั้งแต่ก่อนหน้านั้น โดยศาสตราจารย์วิลเลียม ฮอบส์ จากมหาวิทยาลัยมิชิแกน ได้ดำเนินงานสถานีอุตุนิยมวิทยาที่นี่ในปี ค.ศ. 1927–28 ซึ่งตั้งชื่อว่าเมานต์อีแวนส์ (Mount Evans) และมีค่ายสนับสนุนชื่อค่ายลอยด์ (Camp Lloyd) บริเวณปากอ่าวซอนเดรสตรอมฟยอร์ด (Sondrestromfjord) เป็นจุดที่ลึกเข้าไปในแผ่นดินมากที่สุดจุดหนึ่งในกรีนแลนด์ ซึ่งแม้จะมีสภาพอากาศที่รุนแรง แต่ก็เอื้ออำนวยต่อการบินมากกว่าบริเวณชายฝั่ง

การสำรวจและการจัดตั้ง

ในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1940 กองทัพเรือสหรัฐฯ ได้ทำการสำรวจทางอากาศเพื่อหาแนวทางในการสร้างรันเวย์ โดยใช้เครื่องบิน Curtiss SOC-4 ต่อมาในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1941 ได้มีการสำรวจเพิ่มเติมเพื่อจัดทำแผนผังและแผนที่สำหรับการก่อสร้างครั้งใหญ่

ฐานทัพ Bluie West-8 ถูกก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม ค.ศ. 1941 โดยคณะสำรวจ 31 คน ภายใต้การนำของกัปตันเบิร์นท์ บัลเชน (Bernt Balchen) ของกองทัพอากาศสหรัฐฯ (USAAF) และเริ่มเปิดดำเนินการได้ในฤดูใบไม้ผลิปี ค.ศ. 1942

การปฏิบัติการและบทบาททางยุทธศาสตร์

เดิมที BW-8 ถูกออกแบบมาให้เป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางส่งเครื่องบินทางอากาศสายเหนือที่เรียกว่า Crimson Route อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ ฐานทัพแห่งนี้กลับมีบทบาทสำคัญในด้านอื่นๆ มากกว่า เช่น การเป็นสนามบินสำรอง สถานีรายงานสภาพอากาศและวิทยุ และจุดเริ่มต้นของการปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัย (Search and Rescue) ทั่วกรีนแลนด์

ในช่วงที่พันเอกบัลเชนดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการ ท่านได้นำคณะสำรวจหลายครั้งเพื่อช่วยเหลือลูกเรือเครื่องบินที่ประสบอุบัติเหตุตกในพื้นที่ห่างไกลของเกาะกรีนแลนด์

การเปลี่ยนแปลงการควบคุมและหน่วยงาน

ฐานทัพแห่งนี้มีการเปลี่ยนมือการควบคุมหลายครั้งตามสถานการณ์การเมืองโลก:

• ค.ศ. 1941 - 1950: ภายใต้การควบคุมของกองทัพบกและกองทัพอากาศสหรัฐฯ
• ค.ศ. 1950 - 1951: ถูกส่งคืนให้เดนมาร์กควบคุมชั่วคราว
• ค.ศ. 1951 - 1992: กลับมาอยู่ภายใต้การควบคุมของสหรัฐฯ ตามสนธิสัญญาฐานทัพกรีนแลนด์ปี 1951 จนกระทั่งปิดตัวลง

หน่วยงานที่เข้ามาดูแลมีตั้งแต่กองบัญชาการป้องกันทางอากาศตะวันออก (Eastern Defense Command) ไปจนถึงกองบัญชาการอวกาศกองทัพอากาศ (Air Force Space Command) ในช่วงปีสุดท้ายก่อนการปิดตัว

การปิดตัวและมรดกในปัจจุบัน

ฐานทัพอากาศซอนเดรสตรอมปิดตัวลงอย่างเป็นทางการในเดือนกันยายน ค.ศ. 1992 หลังจากปฏิบัติหน้าที่มานานกว่า 50 ปี ปัจจุบันพื้นที่ดังกล่าวได้ถูกเปลี่ยนเป็นสนามบินคังเกอร์ลุสซัวก ซึ่งเป็นสนามบินหลักที่เชื่อมต่อกรีนแลนด์กับโลกภายนอกและเป็นจุดศูนย์กลางการขนส่งทางอากาศที่สำคัญที่สุดของประเทศ