Target Tug: เครื่องบินลากเป้าหมายสำหรับการฝึกยิงอาวุธ

Target tug หรือ target tower คือเครื่องบินที่มีหน้าที่ลากเป้าหมายที่ไม่มีคนขับ ไม่ว่าจะเป็นโดรน (drone), เป้าผ้า (fabric drogue) หรือเป้าหมายประเภทอื่นๆ เพื่อใช้ในการฝึกซ้อมยิงปืนหรือยิงขีปนาวุธ โดยส่วนใหญ่แล้วเครื่องบินลากเป้ามักจะเป็นการนำเครื่องบินขนส่ง เครื่องบินอเนกประสงค์ หรือเครื่องบินรบที่ล้าสมัยมาดัดแปลง แต่ก็มีบางรุ่นที่ถูกออกแบบมาเพื่อหน้าที่นี้โดยเฉพาะ เช่น Miles Martinet

การขับเครื่องบินลากเป้านั้นถือเป็นงานที่มีความเสี่ยงสูง เนื่องจากต้องเผชิญกับการยิงด้วยกระสุนจริง และผู้ที่ทำการยิงมักจะเป็นนักเรียนที่ยังอยู่ในระหว่างการฝึกฝน

ประวัติศาสตร์ของเครื่องบินลากเป้า

ช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง

ในช่วงก่อนและระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง เครื่องบินลากเป้ามักดำเนินการโดยหน่วยงานทางอากาศที่ต้องการการฝึก โดยนำเครื่องบินที่ล้มเหลวในการรบหรือเครื่องบินที่ล้าสมัยมาดัดแปลง เช่น Fairey Battle และ Short Sturgeon เครื่องบินเหล่านี้จะลากปลอกผ้า (drogue fabric sleeve) ด้วยสายเคเบิลที่มีความยาวหลายพันเมตร

นักบินขับไล่ฝึกหัดหรือพลปืนจะยิงเป้าหมายจากเครื่องบินลำอื่น โดยใช้กระสุนที่ทาสีไว้เพื่อให้สามารถบันทึกและวิเคราะห์ผลการยิงได้ในภายหลัง

การดัดแปลงและเทคนิค

การดัดแปลงหลักของเครื่องบินลากเป้าคือการติดตั้งสถานีสำหรับผู้ควบคุมเป้าหมายและรอก (winch) สำหรับม้วนสายเคเบิลกลับก่อนการลงจอด รอกนี้มักจะขับเคลื่อนด้วยกังหันลมขนาดเล็ก (wind turbine) ที่ติดตั้งอยู่ภายนอกเครื่องบิน ซึ่งใช้แรงลมในการหมุนและเชื่อมต่อกับรอกผ่านคลัตช์

อย่างไรก็ตาม เป้าลากสร้างแรงต้าน (drag) มหาศาล ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อเครื่องบินที่มีกำลังเครื่องยนต์น้อย หากเครื่องยนต์ขัดข้อง แรงต้านจากเป้าลากอาจทำให้ความเร็วของเครื่องบินลดลงจนต่ำกว่าความเร็วร่วงหล่น (stall speed) ก่อนที่จะสามารถสลัดเป้าทิ้งได้ทัน

ยุคหลังสงคราม

หลังสงครามโลกครั้งที่สอง แนวโน้มการใช้เครื่องบินลากเป้าได้เปลี่ยนไป โดยมีการจ้างบริษัทพลเรือนให้ดำเนินการแทนภายใต้สัญญาจ้าง เช่น บริษัท Deutsche-Luftfahrt Beratungsdienst ในเยอรมนีตะวันตก และ Svensk Flygtjänst AB ในสวีเดน ซึ่งใช้เครื่องบินอย่าง Hawker Sea Fury, Fairey Firefly และ Douglas Skyraider

ในเวลาต่อมา การใช้บริษัทพลเรือนขยายตัวมากขึ้นทั่วโลกในช่วงทศวรรษ 1960 และ 1970 โดยยังคงใช้เครื่องบินเก่าจากกองทัพ เช่น Fawcett Aviation ในออสเตรเลียที่ใช้ CAC Mustangs หรือ Flight Systems Inc ในแคลิฟอร์เนียที่ใช้ Canadair Sabres ดัดแปลงเป็นเป้าหมายขีปนาวุธไร้คนขับ

การนำเครื่องบินเก่ามาใช้เป็นเครื่องบินลากเป้าส่งผลให้เครื่องบินเหล่านี้มีอายุยืนยาวขึ้น และหลายลำได้กลายเป็นเครื่องบินสะสม (warbirds) ที่ปรากฏในงานแสดงการบินหรือถูกเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑ์การบินในปัจจุบัน