วิพากษ์ตำนาน 'พระสันตะปาปาของฮิตเลอร์' มุมมองของเดวิด จี. ดาลิน ต่อสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12

The Myth of Hitler's Pope: How Pope Pius XII Rescued Jews from the Nazis เป็นหนังสือที่เขียนโดย เดวิด จี. ดาลิน (David G. Dalin) นักประวัติศาสตร์และแรบไบชาวอเมริกัน ตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 2005 โดยสำนักพิมพ์ Regnery Publishing หนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นเพื่อโต้แย้งข้อกล่าวหาที่ว่าสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12 ทรงนิ่งเฉยหรือสนับสนุนระบอบนาซีในช่วงการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ชาวยิว (Holocaust)

ที่มาและการเขียน

จุดเริ่มต้นของหนังสือเล่มนี้เกิดจากการที่ โจเซฟ บอตตัม (Joseph Bottum) บรรณาธิการด้านวรรณกรรมของ The Weekly Standard ได้มอบหมายให้ดาลินเขียนบทความวิจารณ์หนังสือหลายเล่มที่เกี่ยวข้องกับสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12 โดยเฉพาะเพื่อตอบโต้หนังสือเรื่อง Hitler's Pope ของจอห์น คอร์นเวลล์ (John Cornwell) ซึ่งนำเสนอภาพลักษณ์ของพระสันตะปาปาในเชิงลบ

บทความของดาลินซึ่งต่อมาถูกขยายเป็นหนังสือเล่มนี้ สรุปว่าสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12 ทรงเป็น "ผู้ช่วยชีวิตผู้ทรงธรรม" (Righteous Gentile) ที่ช่วยชีวิตชาวยิวหลายแสนคนในช่วงโฮโลคอสต์ ซึ่งข้อสรุปนี้ได้รับการสนับสนุนจากนักวิจารณ์บางส่วน รวมถึงผู้รีวิวจาก New York Times ที่เห็นว่าพระองค์ทรงทำหน้าที่ปกป้องชาวยิวมากกว่าคนส่วนใหญ่ในยุคนั้น

เนื้อหาหลักและการโต้แย้ง

ดาลินเริ่มต้นด้วยการนำเสนอหลักฐานว่าพระสันตะปาปาหลายพระองค์ในประวัติศาสตร์ได้ทรงปกป้องชาวยิวและปฏิเสธความเชื่อที่ผิดเกี่ยวกับชาวยิว (เช่น เรื่องการใส่ร้ายเรื่องเลือด หรือ Blood Libel) ก่อนจะเข้าสู่ประเด็นหลักคือการกอบกู้ชื่อเสียงของสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12

หลักฐานการช่วยเหลือชาวยิว

ดาลินใช้เอกสารจำนวนมากจากหอจดหมายเหตุของคริสตจักรและรัฐบาลทั่วยุโรป เพื่อชี้ให้เห็นว่าพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12 ทรงได้รับคำชื่นชมจากผู้นำชาวยิวในยุคนั้น เช่น:

• แรบไบ ยิตซ์ฮัก ฮาเลวี เฮอร์ซ็อก (Chief Rabbi Yitzhak HaLevi Herzog) ผู้นำทางศาสนาของปาเลสไตน์และอิสราเอลในเวลาต่อมา
• โกลดา เมียร์ (Golda Meir) และ โมเช ชาเรตต์ (Moshe Sharett) อดีตนายกรัฐมนตรีอิสราเอล
• ไคอิม ไวซ์มันน์ (Chaim Weizmann) ประธานาธิบดีคนแรกของอิสราเอล

นอกจากนี้ ดาลินยังอ้างถึง อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ (Albert Einstein) ที่เคยเขียนชื่นชมความกล้าหาญของพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12 และคริสตจักรคาทอลิกในนิตยสาร Time เมื่อปี ค.ศ. 1940

การวิพากษ์วิจารณ์ฝ่ายตรงข้าม

ดาลินวิจารณ์ผู้เขียนที่โจมตีพระสันตะปาปา เช่น จอห์น คอร์นเวลล์ และแกรี่ วิลส์ โดยระบุว่าบุคคลเหล่านี้ใช้โศกนาฏกรรมของชาวยิวเพื่อผลักดันวาระทางการเมืองของตนเองในการบีบบังคับให้คริสตจักรคาทอลิกเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน

นอกจากนี้ เขายังนำเสนอแนวคิดว่า "นักบวชของฮิตเลอร์" ที่แท้จริงคือ ฮัจญ์ อามิน อัล-ฮุสเซนี (Hajj Amin al-Husseini) มุฟตีแห่งเยรูซาเล็ม ผู้ซึ่งมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ และอดอล์ฟ ไอชมันน์

การตอบรับและคำวิจารณ์

หนังสือเล่มนี้ได้รับการยอมรับจากนักประวัติศาสตร์บางกลุ่ม เช่น มาร์ติน กิลเบิร์ต (Martin Gilbert) ผู้เขียนชีวประวัติของวินสตัน เชอร์ชิลล์ และผู้เชี่ยวชาญด้านโฮโลคอสต์ ซึ่งระบุว่าดาลินสร้างข้อโต้แย้งที่ทรงพลังและเป็นส่วนสำคัญในการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับบทบาทของสมเด็จพระสันตะปาปาปีอุสที่ 12

ฟรานซิส ฟิลลิปส์ จาก The Jerusalem Post อธิบายว่าหนังสือเล่มนี้ใช้เอกสารจำนวนมากเพื่อแสดงให้เห็นว่าการนำเสนอภาพลักษณ์ของพระสันตะปาปาในฐานะผู้สนับสนุนนาซีหรือผู้เกลียดชังชาวยิวนั้นเป็นเรื่องที่เกินจริงและไม่ถูกต้อง