หน้ากาก N95 คืออะไร? คุณสมบัติ การใช้งาน และมาตรฐานการกรองอากาศ

หน้ากาก N95 เป็นอุปกรณ์ป้องกันทางเดินหายใจแบบใช้แล้วทิ้ง หรือตัวกรองสำหรับหน้ากากแบบใช้ซ้ำได้ (elastomeric respirator) ที่ผ่านการรับรองมาตรฐาน NIOSH (National Institute for Occupational Safety and Health) ของสหรัฐอเมริกา โดยมีคุณสมบัติในการกรองอนุภาคในอากาศที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 0.3 ไมโครเมตร ได้อย่างน้อย 95% ตามมาตรฐาน 42 CFR 84

คุณสมบัติและวัสดุ

โดยทั่วไป หน้ากาก N95 ผลิตจากเส้นใยโพลิเมอร์สังเคราะห์ที่มีความละเอียดสูง โดยเฉพาะผ้าโพลิโพรพิลีนแบบไม่ถักไม่ทอ (nonwoven polypropylene fabric) ซึ่งผลิตด้วยกระบวนการ melt blowing เพื่อสร้างชั้นกรองอากาศที่สามารถดักจับอนุภาคอันตรายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

มาตรฐานและการกำกับดูแล

คำว่า "N95" เป็นเครื่องหมายการค้าของกระทรวงสาธารณสุขและบริการมนุษย์ของสหรัฐอเมริกา การใช้คำนี้โดยไม่ได้รับอนุญาตจาก NIOSH ถือเป็นเรื่องผิดกฎหมายในสหรัฐฯ โดยมีความหมายดังนี้:

• N: หมายถึง ไม่ทนทานต่อสารเคมีประเภทน้ำมัน (non-resistant to oil)
• 95: หมายถึง สามารถกรองอนุภาคได้ 95%

ความแตกต่างระหว่าง N95, R95 และ P95

การเปรียบเทียบกับมาตรฐานอื่น

หน้ากาก N95 มีความคล้ายคลึงกับมาตรฐานอื่นในระดับสากล แต่มีเกณฑ์การรับรองที่แตกต่างกันเล็กน้อย เช่น:

• FFP2: มาตรฐานของสหภาพยุโรป ซึ่งกำหนดให้กรองได้ไม่ต่ำกว่า 94%
• KN95: มาตรฐานของจีน ซึ่งกำหนดให้กรองได้ไม่ต่ำกว่า 95%

อย่างไรก็ตาม NIOSH พบว่าผลิตภัณฑ์บางชนิดที่ติดป้ายว่า KN95 ไม่ได้มาตรฐานตามที่ระบุไว้ ซึ่งในบางกรณีพบว่ากรองได้เพียง 1% เท่านั้น

การใช้งานในสถานการณ์ต่างๆ

หน้ากาก N95 ถูกนำมาใช้เป็นมาตรการควบคุมแหล่งกำเนิดในโรคระบาดหลายครั้ง เช่น ไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ 2009 และการแพร่ระบาดของ COVID-19 นอกจากนี้ องค์การปกป้องสิ่งแวดล้อม (EPA) ยังแนะนำให้ใช้หน้ากาก N95 เพื่อป้องกันควันไฟป่า